2026 Asgari Ücret Belli Oldu! Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi - Avukat Ücreti Ne Kadar?

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT), Maktu–Nispi Ücret ve KDV Yansıması

Vekâlet ücreti; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) kapsamında yargılama giderleri ve vekâlet ücreti hesaplarında, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) icra takibinde icra vekâleti ve takip giderleri satırlarında ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) vekâlethane sözleşmesi çerçevesinde “hizmet bedeli” olarak üç farklı düzlemde okunur. Bu rehber; Türkiye Barolar Birliği (TBB) tarafından yürürlüğe konan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) ile serbest piyasada üzerine anlaşılabilen ücretin nasıl ayrıştığını, maktu ile nispi (yüzdesel) kalemlerin hangi dosyada öne çıktığını ve Katma Değer Vergisi (KDV) yansımasının bütçe tablosunda nereye oturduğunu teknik bir çerçevede toplar.

1) AAÜT neden “taban”, serbest ücret neden “tavan potansiyeli”?

AAÜT; avukatın müvekkilden talep edebileceği asgari ücret çerçevesini gösterir. TBK’nın vekâlethane hükümleri ve meslek etiği gereği, çoğu uygulamada sözleşme ücreti bu tabanın altına inemez (istisnai protokoller veya baro içi disiplin süreçleri ayrı değerlendirilir). Buna karşılık nitelik, süre, uzmanlık, risk ve dosya karmaşıklığı gerekçesiyle üzerinde anlaşılan ücretler sık görülür. Bu ayrımın pratik sonucu: dava dilekçesinde veya icra takip talebinde gösterilen vekâlet ücreti satırı, çoğu zaman harç ve gider hesaplarında referans alınır; mahkeme veya icra müdürlüğü önünde “AAÜT altı” iddiası ayrı bir ispat ve savunma konusu haline gelir.

2) Maktu vekâlet ücreti ile nispi vekâlet ücreti: aynı dosyada birlikte mi, ayrı mı?

Maktu ücret; tutardan bağımsız, tarifede sabitlenen kalemlerde (örneğin belirli işlem türleri, danışmanlık seansı, basit başvuru kalemleri) öne çıkar. Nispi ücret ise dava değeri veya takip konusu alacak tutarı üzerinden kademeli oranlarla büyür; tutar büyüdükçe oran genellik kademe kademe düşer ancak TL cinsinden toplam artmaya devam edebilir. Karma dosyalarda (ör. hem ana dava hem tedbir, hem esas hem arızi başvuru) her başlık için tarifedeki ayrı satırların okunması gerekir; tek bir “yüzde” ile tüm dosyayı kapatmak teknik hata riskini artırır.

3) KDV yansıması: avukatlık hizmeti ve fatura disiplini

Avukatlık hizmeti genel esas itibarıyla KDV kapsamındadır; sözleşmede brüt/net ayrımı, fatura bedeli ve mahsup düzeni açık yazılmalıdır. Müvekkil açısından “AAÜT + KDV” toplamı nakit çıkış; şirket müvekkillerinde ise KDV’nin indirilebilirliği ayrıca vergi mevzuatı ve işin niteliğiyle sınırlanabilir. Bu nedenle ücret protokolünde: hizmet bedeli, KDV, masraf avansı, yargılama gideri avansı kalemlerinin ayrı satırlarla düzenlenmesi uyuşmazlık riskini azaltır.

4) HMK ve İİK atıfları: vekâlet ücreti nerede “gider” olur?

HMK çerçevesinde yargılama giderleri ve vekâlet ücreti; taraf lehine hüküm kurulduğunda veya kanunda öngörülen hallerde karşı tarafa yükletilebilen kalemler olarak planlanır (kesin hüküm, vekâletname yetkisi, harç ve masraf yönü birlikte okunmalıdır). İİK tarafında icra emrinin düzenlenmesi, takip talebinin genişletilmesi, haciz ve satış aşamalarında vekâletin kapsamı ayrı ayrı değerlendirilir; “tek vekâletname ile her şey” yaklaşımı pratikte sınırlara takılabilir.

5) Karşı taraf vekâlet ücreti ve “kaybetme” senaryosu

Dava veya şikâyet sonunda hüküm veya sulh; vekâlet ücretinin kime yükleneceğini belirler. AAÜT; yalnızca “ne kadar taban var” sorusuna değil, çoğu zaman karşı taraf vekâleti hesabında da referans teşkil eder. Yargısal takdir ve dosyanın aşamaları (önceki dava, ıslah, ara kararlar) neticenin değişmesine yol açabilir.

6) Ücret–risk–süre üçgeni ve “dosya bütçesi”

Profesyonel uygulamada vekâlet ücreti yalnızca “tarife satırı” değildir; risk (kayıp ihtimali, delil zayıflığı, karşı tarafın agresif stratejisi), süre (ıslah, bilirkişi, keşif, üst merci) ve iş yükü (duruşma sayısı, yazım yoğunluğu) birlikte fiyatlanır. Bu üçgeni yazılı hale getirmek; müvekkil–avukat arasında masraf avansı, yargılama gideri avansı ve fatura planı üzerinden şeffaflık sağlar. Aksi halde “takip sonu ücret” tartışmaları, özellikle icra aşamasında vekâletnamenin kapsamı genişletilmeden doğar.

7) HMK’nın vekâlet ücretine etkisi: gider avansı ve yargılama giderleri

6100 sayılı HMK; yargılama giderleri, tebligat, bilirkişi, keşif ve benzeri kalemlerde avans usulünü düzenler. Vekâlet ücreti bu kalemlerin yerine geçmez; fakat hükümle “karşı tarafa yüklenen vekâlet ücreti” cümlesi kurulduğunda, AAÜT tabanı üzerinden takdir veya ispat boyutu gündeme gelir. Bu nedenle dava dilekçesinde vekâlet ücreti istemi ile gider avansı yatırımı aynı cümlede karıştırılmamalıdır.

8) İİK tarafında vekâlet: takip talebi, genişletme ve haciz

2004 sayılı İİK; takip talebinde gösterilen vekâlet ücreti ile sonraki aşamalarda doğan işlemlerin (ör. haciz, satış talebi) vekâlet kapsamı uyumunu pratikte sık sık test eder. “Tek vekâletname ile sınırsız işlem” beklentisi, icra müdürlüğü işlem iadesiyle karşılaşabilir. Bu rehber, icra kalemlerini genişletmek için İcra Takip Maliyeti sayfasıyla birlikte okunmalıdır.

9) TBK vekâlethane: ücretin hukuki niteliği

6098 sayılı TBK vekâlethane sözleşmesinde vekilin özen borcu, hesap verme yükümlülüğü ve ücretin hak ediş zamanı gibi konuları çerçevelendirir. KDV ve fatura düzeni bu çerçevenin ticari sonucudur; vergi mevzuatındaki istisna iddiaları ayrıca uzman desteği gerektirir.

Senaryo tablosu — AAÜT tipolojisi ve KDV ile birlikte yaklaşık bütçe (öğretici)

İç linkleme

Dava harç satırlarını bütünleştirmek için Mahkeme Harç Hesaplama; icra giderlerini genişletmek için İcra Takip Maliyeti; tazminat başlıklarında faiz tartışması için Tazminat Faizi sayfaları birlikte okunmalıdır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki işlemleriniz için bir avukata danışınız.